BearPhoto: Wikipedia ↗

Đào sâu · 3 phút đọc

Dạ dày kêu to nhất khi bạn không hề đói, chỉ vì nó đang… dọn dẹp 🧹

Tiếng sôi là âm thanh của cơ trơn co bóp đẩy khí và dịch trong ruột, hoàn toàn độc lập với cảm giác đói. Bụng càng yên tĩnh, tiếng lục bục càng dễ lọt vào tai.

Tiếng "ọc ọc" trong bụng không phải là tín hiệu đói, mà là âm thanh của nhu động — các đợt co bóp của cơ trơn thành ống tiêu hóa đẩy khí và dịch bên trong di chuyển. Những âm thanh này được gọi chung là tiếng ruột (borborygmi), và chúng vẫn tiếp tục ngay cả khi bạn vừa ăn no. [1][2]

Vì sao bụng "kêu" ngay cả khi không đói?

Thành ruột luôn duy trì một nhịp co bóp nền để trộn thức ăn với dịch tiêu hóa và đẩy chúng về phía trước. Khi trong lòng ruột có khí hoặc dịch lỏng, sự dịch chuyển này tạo ra âm thanh. Vì vậy tiếng kêu chỉ phản ánh rằng ống tiêu hóa đang hoạt động, chứ không phải dạ dày đang "xin ăn". [1][2]

Giai đoạn "dọn dẹp" của hệ tiêu hóa

Vào khoảng 2–3 giờ sau bữa ăn, khi dạ dày và ruột non đã gần trống, cơ thể chuyển sang pha co bóp đói (migrating motor complex). Đây là loạt sóng co thắt mạnh, kéo dài từng đợt, có tác dụng quét sạch thức ăn thừa, dịch và vi khuẩn còn sót lại xuống ruột non rồi tới ruột già — như một "đội vệ sinh" nội bộ. [1][3]

2–3 giờ
Khoảng thời gian sau bữa ăn để hệ tiêu hóa bước vào pha co bóp đói [1]

Chính vì lúc đó lòng ruột tương đối trống, âm thanh không bị thức ăn hấp thụ bớt nên nghe rõ hơn. Ngoài ra, khi xung quanh yên tĩnh — ban đêm, trong phòng thi, lúc ngồi một mình — tiếng lục bục càng dễ lọt vào tai. Đó là lý do cảm giác "bụng kêu to nhất khi không đói" thực ra là hiệu ứng của bối cảnh yên tĩnh cộng với pha dọn dẹp. [1][2]

Khi nào tiếng kêu là bình thường, khi nào không?

  • Bình thường: vài tiếng lục bục rải rác trong ngày, không kèm đau hay khó chịu. [2][3]
  • Sôi mạnh kèm đau bụng, chướng bụng, tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài có thể liên quan đến rối loạn tiêu hóa. [3]
  • Im lặng hoàn toàn kèm đau bụng dữ dội và nôn là dấu hiệu cần đi khám, vì có thể liên quan tắc ruột. [3]

Nói cách khác, âm thanh của bụng là bằng chứng cho thấy nhu động ruột đang làm việc. Nghe thấy tiếng kêu không có nghĩa là bạn cần ăn ngay — đôi khi đó chỉ là hệ tiêu hóa đang tự dọn dẹp. [1][2]

Nguồn

  1. Borborygmi: Why Does My Stomach Growl? Healthline
  2. Why does my stomach growl? Medical News Today
  3. Stomach growling: Causes, symptoms, and treatment Health.com

Vẫn còn tò mò?

  • Vì sao bụng thường kêu to hơn vào ban đêm hoặc khi im lặng?
  • Pha co bóp đói (migrating motor complex) hoạt động như thế nào?
  • Khi nào tiếng bụng kêu là dấu hiệu cần đi khám bác sĩ?

Hỏi tiếp trong ứng dụng FactNest.