International Space StationPhoto: Wikipedia ↗

Đào sâu · 2 phút đọc

Trên trạm vũ trụ, giường ngủ của phi hành gia là... một bức tường 🚀

Không có trọng lực thì không có 'nằm xuống', nên họ ngủ trong túi ngủ dán chặt vào tường hoặc trần. Ngủ không dây, sáng dậy có thể thấy mình trôi giữa phòng như một chiếc bóng bay lạc.

Trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), mọi thứ đều rơi tự do quanh Trái Đất, nên không có "trên" hay "dưới" theo nghĩa thông thường. Vì vậy phi hành gia không nằm lên giường mà chui vào túi ngủ, rồi cố định túi đó vào tường, trần hoặc sàn trong khoang ngủ riêng. [1]

Các khoang ngủ trên ISS thường nhỏ, cỡ một buồng điện thoại, và được trang bị túi ngủ, đèn, quạt thông gió và chỗ để đồ cá nhân. Tùy module, phi hành gia có thể ngủ trong khoang riêng hoặc trong túi ngủ gắn ở khu vực chung, kể cả trên trần. [2]

Vì sao phải cố định túi ngủ?

Trong vi trọng lực, cơ thể không tạo áp lực lên bề mặt như khi nằm trên giường, nên chỉ cần một cú đẩy nhẹ là phi hành gia có thể trôi đi. Nếu không cố định, họ có thể va vào thiết bị hoặc trôi vào khu vực nguy hiểm trong lúc ngủ. [1][2]

Túi ngủ còn giúp giữ ấm và tạo cảm giác được "bọc" lại, điều quan trọng khi cơ thể không còn cảm nhận trọng lượng. Một số phi hành gia mô tả cảm giác ngủ như đang lơ lửng trong nước, còn sáng dậy thì thấy mình đã trôi khỏi vị trí ban đầu nếu dây cố định bị lỏng. [2]

Một ngày ngủ trên quỹ đạo

  • ISS quay quanh Trái Đất khoảng 90 phút một vòng, nên phi hành gia thấy 16 lần bình minh và hoàng hôn mỗi ngày. [3]
  • Vì chu kỳ sáng tối bị đảo lộn, họ thường giữ lịch ngủ theo giờ GMT để đồng bộ với mặt đất. [1]
  • NASA khuyến nghị ngủ khoảng 8 tiếng mỗi ngày, nhưng nhiều phi hành gia ngủ ít hơn do lịch làm việc dày. [4]
  • Ánh sáng, tiếng ồn từ hệ thống thông gió và cảm giác không trọng lượng có thể làm giấc ngủ khó sâu hơn. [3][4]
16
số lần mặt trời mọc và lặn phi hành gia thấy mỗi ngày trên ISS [3]

Không chỉ là chuyện ngủ

Việc ngủ trong tư thế lơ lửng ảnh hưởng đến cơ thể theo nhiều cách: chất lỏng dồn lên đầu, cột sống giãn ra và cơ bắp ít phải chịu lực. Các nghiên cứu về giấc ngủ trong không gian giúp NASA hiểu rõ hơn về sức khỏe phi hành gia cho các sứ mệnh dài ngày, bao gồm cả chuyến bay tới Sao Hỏa trong tương lai. [1][4]

Nguồn

  1. Sleeping in Space NASA
  2. International Space Station: Sleep NASA
  3. How long does it take the ISS to orbit Earth? NASA
  4. Sleep and circadian rhythms in spaceflight NASA

Vẫn còn tò mò?

  • Phi hành gia ngủ trong túi ngủ có bị trôi ra ngoài nếu dây cố định bị tuột không?
  • Trên ISS, phi hành gia ngủ bao nhiêu tiếng một ngày và có bị mất ngủ không?
  • Làm sao phi hành gia phân biệt ngày và đêm khi mặt trời mọc 16 lần mỗi ngày?

Hỏi tiếp trong ứng dụng FactNest.