factnest
Tiếng Việt
Quyền LinhPhoto: Wikipedia ↗

Đào sâu · 3 phút đọc

Khóc trên trạm vũ trụ: nước mắt không rơi mà bám thành một viên bi lơ lửng trên mắt 👁️

Không có trọng lực kéo nước mắt xuống, nên chúng cứ dính nguyên một cục ngay trên mắt, chỉ chịu rời đi khi bạn lấy khăn lau hoặc chớp mắt lia lịa.

Đăng ngày FactNest · Khám phá từ cộng đồng

Trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), phi hành gia sống trong tình trạng vi trọng lực gần như liên tục. Cơ thể họ vẫn sản xuất nước mắt như bình thường, nhưng không có trọng lực kéo giọt nước xuống má, nên nước mắt chỉ tụ lại thành một khối cầu nhỏ ngay tại mắt nhờ sức căng bề mặt. [1][2]

Vì sao nước mắt không chảy xuống?

Trên mặt đất, trọng lực thắng sức căng bề mặt nên nước mắt chảy thành dòng xuống má. Trong quỹ đạo, lực hấp dẫn biểu kiến gần như bằng không, còn sức căng bề mặt của nước lại không đổi, nên chất lỏng có xu hướng co thành hình cầu nhỏ nhất có thể. Kết quả là một "viên bi" nước mắt lơ lửng, dính vào mắt hoặc trôi lăn trên mặt nếu bạn nghiêng đầu. [1][2]

Điều này không chỉ đúng với nước mắt. Nước uống, nước tiểu, mồ hôi và cả chất lỏng trong dạ dày cũng hành xử tương tự trong vi trọng lực, nên các hệ thống vệ sinh và túi đựng chất thải trên ISS đều được thiết kế để hút chất lỏng bằng luồng khí thay vì để chúng chảy theo trọng lực. [3]

Phi hành gia xử lý thế nào?

  • Lấy khăn giấy hoặc vải mềm thấm trực tiếp vào mắt để hút khối nước mắt ra. [1]
  • Chớp mắt liên tục hoặc dụi nhẹ để phá vỡ khối cầu và làm nước mắt tản ra quanh mắt. [1]
  • Tránh hắt hơi hay ho mạnh khi mắt còn ướt, vì chất lỏng có thể bắn thành các giọt nhỏ trôi khắp cabin. [2]

Cảm giác thực tế ra sao?

Nhiều phi hành gia kể lại rằng cảm giác khóc trong không gian không hề lãng mạn như tưởng tượng: nước mắt không rơi, mà cứ đọng lại và làm mắt cay, nhòe, thậm chí hơi đau cho đến khi được lau đi. Một số người nói rằng họ phải mất vài giây mới nhận ra mình đang khóc, vì không có dòng nước mắt chảy xuống để báo hiệu. [1][4]

~400 km
Độ cao trung bình của ISS, nơi vi trọng lực khiến nước mắt không rơi [3]

Điều này có thay đổi không?

Hiện tượng này là hệ quả vật lý ổn định của môi trường vi trọng lực, không phải một phát hiện mới đang thay đổi theo thời gian. Tuy nhiên, khi các sứ mệnh dài ngày tới Mặt Trăng hoặc Sao Hỏa trở nên phổ biến, việc quản lý chất lỏng trong môi trường có trọng lực thấp một phần vẫn là chủ đề nghiên cứu và thiết kế tiếp diễn. [2][3]

Nguồn

  1. Tears in Space (Don't Fall) NASA
  2. Living in Space NASA
  3. International Space Station Facts and Figures NASA
  4. Chris Hadfield: What happens when you cry in space? YouTube

Vẫn còn tò mò?

  • Nước mắt có thể trôi vào mũi hoặc tai trong vi trọng lực không?
  • Phi hành gia ngủ và ăn uống thế nào khi mọi chất lỏng đều thành hình cầu?
  • Trên Mặt Trăng hoặc Sao Hỏa, nước mắt sẽ chảy khác trên ISS ra sao?

Hỏi tiếp trong ứng dụng FactNest.

Tiếp tục khám phá