Thiếu một dấu phẩy trong game chữ, người chơi thành bất tử

Năm 1975, lập trình viên Will Crowther viết 'Adventure' — trò chơi phiêu lưu dạng chữ lấy bối cảnh hang động, chạy trên máy PDP-10 và được viết chủ yếu bằng Fortran. Trò chơi này về sau trở thành tổ tiên của cả một dòng game phiêu lưu hiện đại. ^[1][2]

Trong game có một chi tiết nổi tiếng đến mức trở thành huyền thoại: cây rìu. Người chơi ném rìu, nhưng rìu không biến mất khỏi danh sách đồ vật — lỗi nằm ở một câu lệnh điều kiện thiếu dấu phẩy, khiến chương trình không bao giờ hiểu đúng là rìu đã bay đi. Kết quả là người chơi có trong tay một cây rìu 'vô hạn'. ^[1][3]

Câu chuyện lan truyền trong cộng đồng như một minh chứng cho sức mạnh của lỗi nhỏ: chỉ một dấu câu sai cũng đủ thay đổi toàn bộ luật chơi. Tuy nhiên, nhiều khả năng đây là giai thoại được kể lại và phóng đại, chứ không phải một lỗi được ghi chép chính thức trong mã nguồn gốc. ^[2][4]

Vì sao lỗi nhỏ lại 'bất tử'?

• Trong game chữ, mọi vật thể được quản lý bằng danh sách và trạng thái; một điều kiện sai có thể khiến vật thể không bao giờ bị xóa. ^[1]
• Fortran thời kỳ đầu không có cơ chế kiểm tra lỗi nghiêm ngặt, nên các sai sót logic dễ lọt qua và âm thầm tồn tại. ^[2]
• Người chơi nhanh chóng phát hiện và truyền tai nhau, biến lỗi thành một phần văn hóa của trò chơi. ^[3]

Từ lỗi nhỏ đến di sản lớn

1. 1975–1976

   Will Crowther tạo 'Adventure' trên PDP-10, đặt nền móng cho thể loại phiêu lưu văn bản.

2. 1976–1977

   Don Woods mở rộng trò chơi, giúp nó lan rộng khắp các trường đại học và trung tâm máy tính.

3. Thập niên 1980

   'Adventure' truyền cảm hứng cho các game phiêu lưu thương mại như Zork và dòng Infocom.

Dù chi tiết cây rìu có thể chỉ là giai thoại, nó vẫn phản ánh một sự thật: trong lập trình, những lỗi nhỏ nhất đôi khi tạo ra hiệu ứng lớn nhất — và người chơi luôn là những người phát hiện ra chúng nhanh nhất. ^[3][4]