Biển đôi khi phát sáng trắng đục vì hàng tỷ sinh vật phù du làm việc riêng khi bị sóng đánh thức 🌊

Hiện tượng mặt biển phát sáng trắng đục vào ban đêm thường được gọi là "biển phát quang" hay "sữa biển". Ánh sáng này không phải do phản chiếu ánh trăng hay đèn tàu, mà do hàng tỷ sinh vật phù du nhỏ bé tự phát sáng khi bị sóng, mái chèo hoặc dòng nước khuấy động. ^[1][2]

Vì sao nước biển lại sáng?

Nhiều loài sinh vật phù du, đặc biệt là tảo và một số loài giáp xác nhỏ, có khả năng phát quang sinh học. Khi tế bào của chúng bị kích thích cơ học, một phản ứng hóa học bên trong cơ thể giải phóng năng lượng dưới dạng ánh sáng xanh lam lạnh. Mỗi cá thể chỉ lóe lên trong tích tắc, nhưng khi hàng tỷ cá thể cùng lóe lên, mắt người nhìn thấy một vùng sáng trắng đục lan rộng trên mặt nước. ^[1][3]

Noctiluca scintillans – "tảo lửa" nổi tiếng

Một trong những loài thường tạo ra hiện tượng này là Noctiluca scintillans, còn gọi là "tảo lửa" hay "tảo biển lấp lánh". Chúng là sinh vật đơn bào lớn, có thể nhìn thấy bằng mắt thường, và thường nở rộ thành những đợt dày đặc ở vùng nước ven bờ. Khi sóng đánh vào bờ hoặc tàu thuyền di chuyển qua, lớp tảo này phát sáng thành từng vệt dài như sữa. ^[2][3]

Không phải lúc nào cũng là dấu hiệu tốt

• Hiện tượng phát quang thường xuất hiện khi quần thể sinh vật phù du bùng nổ số lượng, đôi khi gắn với thủy triều đỏ. ^[2]
• Một số loài tảo phát quang có thể sản sinh độc tố ảnh hưởng đến cá và động vật có vỏ. ^[3]
• Ánh sáng xanh lam là màu phổ biến nhất vì bước sóng này truyền xa nhất trong nước biển. ^[1]

Quan sát ở đâu và khi nào?

Ở Việt Nam, hiện tượng này từng được ghi nhận ở một số vùng ven biển miền Trung và miền Nam trong những đêm tối, ít trăng. Trên thế giới, các vịnh ở California, Puerto Rico và Maldives nổi tiếng với "biển sữa" phát sáng. Điều kiện lý tưởng là nước ấm, giàu dinh dưỡng và có chuyển động cơ học như sóng vỗ hoặc mái chèo khuấy. ^[2][3]

Dù trông huyền ảo, hiện tượng này là kết quả của hàng tỷ phản ứng sinh hóa nhỏ bé diễn ra cùng lúc. Mỗi sinh vật chỉ đóng góp một chớp sáng yếu ớt, nhưng cộng lại thành một dải sáng trắng đục có thể nhìn thấy từ xa. ^[1][3]