Chim nhạn biển Bắc Cực bay gần 90.000 km mỗi năm, vòng qua cả hai cực Trái Đất

Nhạn biển Bắc Cực (Sterna paradisaea) là loài chim nhỏ, nặng khoảng 100 gram, nhưng thực hiện một trong những hành trình di cư dài nhất được ghi nhận ở động vật. Mỗi năm chúng bay từ vùng sinh sản ở Bắc Cực xuống vùng biển Nam Cực kiếm ăn rồi quay trở lại, tận dụng hai mùa hè ở hai bán cầu. ^[1][2]

Hành trình vòng qua cả hai cực

Nhờ thiết bị ghi dữ liệu nhỏ gắn trên chân, các nhà khoa học theo dõi được lộ trình của những cá thể nhạn biển Bắc Cực. Chúng không bay theo đường thẳng mà men theo các luồng gió và vùng nước giàu thức ăn, tạo thành một vòng lớn hình chữ S vòng qua Đại Tây Dương. ^[1][3]

Quãng đường đó dài hơn cả chu vi Trái Đất (khoảng 40.000 km) — nghĩa là mỗi năm một con chim bay xa tương đương hơn hai vòng quanh hành tinh. Trong suốt vòng đời kéo dài vài chục năm, tổng quãng đường di cư của chúng có thể tương đương vài lần khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trăng. ^[1][2]

Định hướng bằng trời và từ trường

• Nhạn biển Bắc Cực quan sát vị trí Mặt Trời và các mốc thời gian trong ngày để giữ hướng. ^[2][4]
• Chúng có khả năng cảm nhận từ trường Trái Đất nhờ các cơ chế sinh học trong cơ thể, giúp định vị ngay cả khi bầu trời nhiều mây. ^[4][5]
• Kinh nghiệm và có thể cả thông tin di truyền truyền qua các thế hệ giúp chim non bay đúng đường ngay lần đầu. ^[2][4]

Thích nghi với hai thế giới

Chim nhạn biển Bắc Cực sinh sản thành đàn trên các bãi đá ven bờ Bắc Cực vào mùa hè phương Bắc, rồi di cư xuống phía nam khi ở đó chuyển sang đông. Ở Nam Cực, chúng kiếm ăn trong vùng nước lạnh giàu cá nhỏ và động vật giáp xác, trước khi quay lại Bắc Cực vào mùa xuân. ^[1][3]

Việc bay xa như vậy cũng đặt ra thách thức về năng lượng và rủi ro từ thời tiết, nguồn thức ăn suy giảm và biến đổi khí hậu. Theo dõi di cư của loài này vì thế trở thành một trong những cách mà các nhà khoa học đánh giá sức khỏe của hệ sinh thái biển. ^[3][5]