Người đầu tiên lái xe đạp phải tự đẩy mình bằng chân vì xe không có bàn đạp

Trước khi có bàn đạp, có một cỗ máy hai bánh buộc người lái phải dùng chính đôi chân của mình để tạo ra chuyển động. Đó là Laufmaschine (tiếng Đức, nghĩa là "máy chạy") do nam tước Karl Drais ở Baden chế tạo và được ông trình diễn lần đầu vào năm 1817. ^[1][2]

Cấu tạo của nó rất đơn giản: khung bằng gỗ, hai bánh gỗ đặt thẳng hàng, bánh trước gắn với tay lái để điều hướng, và một yên ngồi ở giữa. Điểm khác biệt so với xe đạp sau này là hoàn toàn không có bàn đạp, xích hay bất kỳ cơ cấu truyền động nào. ^[1][3]

Cách sử dụng cũng tương ứng với thiết kế: người lái ngồi lên yên, hai tay giữ ghi-đông, rồi đẩy mạnh hai chân xuống đất để xe lăn bánh về phía trước; khi đã có đà, họ có thể nhấc chân lên và để xe trôi. Vì vậy đây là một chiếc "xe chạy bằng chân", chứ chưa phải một chiếc xe đạp theo nghĩa hiện đại. ^[1][2]

Vì sao nó ra đời?

Năm 1815, một loạt vụ phun trào núi lửa — đáng chú ý là Tambora ở Indonesia — gây ra "năm không có mùa hè" ở châu Âu, làm mùa màng thất bát và giá yến mạch, cỏ khô tăng vọt. Trong bối cảnh đó, Drais tìm cách tạo ra phương tiện di chuyển cá nhân không cần ngựa, và Laufmaschine là kết quả. ^[2][3]

Từ Laufmaschine đến xe đạp có bàn đạp

1. 1817

   Karl Drais trình diễn Laufmaschine: khung gỗ, hai bánh, lái được bánh trước, không có bàn đạp.

2. Những thập niên sau 1817

   Thiết kế kiểu Draisine lan sang Anh và Pháp, trở thành mốt trong giới quý tộc nhưng nhanh chóng lụi tàn vì đi lại vất vả.

3. Khoảng thập niên 1860

   Các thiết kế gắn bàn đạp trực tiếp vào bánh trước (thường gắn với Pierre Lallement và xe "boneshaker") xuất hiện, mở đường cho xe đạp hiện đại.

Dù chưa có bàn đạp, Laufmaschine được ghi nhận là phương tiện hai bánh một vết bánh đầu tiên cho phép con người tự di chuyển nhanh hơn đi bộ bằng sức của chính mình, và là mắt xích đầu tiên trong lịch sử tiến hóa dẫn tới xe đạp ngày nay. ^[1][3]