Đào sâu · 2 phút đọc
Măng tây có thể khiến nước tiểu của bạn bốc mùi, nhưng chỉ người có gen đặc biệt mới ngửi ra
Cơ thể phân hủy măng tây thành các hợp chất lưu huỳnh, và chỉ một số người sở hữu thụ thể mũi phù hợp mới phát hiện được mùi này. 🧪
Hiện tượng nước tiểu có mùi lạ sau khi ăn măng tây đã được ghi nhận từ ít nhất là thế kỷ 18. Điều thú vị là nó không chỉ là một đặc điểm sinh hóa đơn thuần — nó là sự kết hợp của hai yếu tố di truyền riêng biệt: khả năng tạo ra hợp chất mùi và khả năng ngửi thấy hợp chất đó. [1]
Hợp chất lưu huỳnh gây mùi
Khi ăn măng tây, cơ thể phân hủy axit asparagusic — một hợp chất lưu huỳnh tự nhiên có trong loại rau này — thành nhiều dẫn xuất lưu huỳnh dễ bay hơi, bao gồm methanethiol và các hợp chất disulfide vòng. Những phân tử này bay hơi nhanh và thoát ra theo nước tiểu, tạo nên mùi đặc trưng thường được mô tả là giống bắp cải nấu chín hoặc mùi lưu huỳnh. [1][2]
Hai gen, hai câu chuyện
Nhiều người tin rằng ai cũng bài tiết hợp chất mùi nhưng không phải ai cũng ngửi được. Nghiên cứu trên các cặp song sinh cho thấy khả năng ngửi thấy mùi này có tính di truyền cao, liên quan đến các gen thụ thể khứu giác như OR2M7. Những người không ngửi thấy có thể thiếu thụ thể phù hợp, chứ không phải cơ thể họ không tạo ra mùi. [1][3]
Ngược lại, một số nghiên cứu phát hiện rằng không phải ai cũng bài tiết các hợp chất lưu huỳnh đó ở mức đủ để ngửi thấy. Điều này cho thấy hiện tượng măng tây có thể liên quan đến cả hai yếu tố: gen chuyển hóa và gen khứu giác. [2][3]
Vì sao điều này đáng quan tâm
Hiện tượng này là một ví dụ kinh điển về cách di truyền ảnh hưởng đến cảm nhận giác quan. Nó cũng minh họa rằng trải nghiệm cảm giác không chỉ phụ thuộc vào hóa học của thực phẩm, mà còn vào sinh học của người ăn. [1][3]
