Đào sâu · 3 phút đọc
Cỡ áo may sẵn từng bị đánh số lại một lần vì số đo cơ thể đã thay đổi
Năm 1948, ngành may mặc Mỹ công bố bảng cỡ thương mại đầu tiên dựa trên số đo của phụ nữ. Đến năm 1958, bảng này bị thay thế bằng cỡ nhỏ hơn, khiến người mặc cùng số đo phải chọn cỡ lớn hơn.
Khi bạn mặc áo cỡ M hôm nay, con số hay chữ cái đó không phải một chuẩn cố định của tự nhiên. Nó là kết quả của những lần đo đạc, thống kê và cả những quyết định thương mại đã thay đổi qua nhiều thập kỷ — đôi khi khiến cùng một cơ thể phải chuyển sang cỡ lớn hơn chỉ sau vài năm. [1]
Bảng cỡ đầu tiên ra đời thế nào
Trước thế kỷ 20, quần áo may sẵn chủ yếu dựa trên bảng cỡ riêng của từng hãng, nên người mua rất khó so sánh giữa các nhãn. Đến năm 1939–1940, Cục Tiêu chuẩn Quốc gia Hoa Kỳ (sau này là NIST) phối hợp với ngành may mặc tiến hành một cuộc khảo sát đo cơ thể quy mô lớn đối với phụ nữ, nhằm tạo ra chuẩn chung. [1][2]
Bảng cỡ này (thường gọi là CS 215-58 hoặc tiêu chuẩn thương mại liên quan) đánh số cỡ theo số đo vòng ngực, vòng eo và vòng hông. Đây là lần đầu tiên ngành may mặc có một hệ thống chung để sản xuất hàng loạt. [1][3]
Lần đánh số lại năm 1958
Chỉ khoảng một thập kỷ sau, bảng cỡ được cập nhật và thay thế bằng một hệ thống mới. Điểm đáng chú ý: các cỡ trong bảng mới được định nghĩa với số đo nhỏ hơn so với bảng cũ cùng nhãn số. Nói cách khác, một người có số đo không đổi vẫn có thể phải chọn cỡ lớn hơn để vừa. [1][3]
Hiện tượng này đôi khi được gọi là "vanity sizing" — thực tế là các nhãn hiệu điều chỉnh cỡ để chiều lòng khách hàng, nhưng gốc rễ của nó nằm ở những lần chuẩn hóa lại số đo dân số. Khi số đo trung bình của người mặc thay đổi, bảng cỡ cũ trở nên lỗi thời và cần được vẽ lại. [3][4]
Vì sao chuyện này vẫn quan trọng
- Cỡ áo không phải hằng số sinh học; nó là quy ước xã hội được cập nhật theo thời gian. [1]
- Người tiêu dùng thường không biết rằng cùng một số cỡ có thể tương ứng với số đo khác nhau giữa các thời kỳ và các hãng. [3]
- Các tiêu chuẩn sau này (như ASTM D5585) tiếp tục được điều chỉnh để phản ánh dân số đa dạng hơn. [4]
Bài học rút ra: khi mua sắm, nên dựa vào bảng số đo cụ thể của từng nhãn thay vì tin tuyệt đối vào chữ cái S, M, L. Lịch sử của bảng cỡ Hoa Kỳ cho thấy con số trên nhãn áo thực chất là một thỏa thuận tạm thời, luôn có thể bị đánh số lại. [2][3]
Nguồn
- Body Measurements and Size Standards NIST
- The History of Clothing Sizes Smithsonian Magazine
- Vanity sizing Wikipedia
- Standard Tables of Body Measurements for Adult Female Misses Figure Type, Size Range 00–20 ASTM International