Bàn phím QWERTY không được thiết kế để làm chậm người đánh máy

Bố cục QWERTY ra đời gắn liền với những chiếc máy đánh chữ cơ học thế kỷ 19, nơi các thanh gõ kim loại có thể va vào nhau và kẹt lại khi người gõ thao tác quá nhanh. Christopher Sholes, người được coi là cha đẻ của bố cục này, đã phát triển nó cùng các cộng sự trong thập niên 1860–1870 nhằm giảm tình trạng kẹt thanh gõ, chứ không nhằm hãm tốc độ người dùng. ^[1][4]

Vì sao các thanh gõ hay kẹt?

Trên máy đánh chữ kiểu cũ, mỗi ký tự ứng với một thanh gõ riêng biệt. Nếu hai thanh gõ nằm gần nhau được gõ liên tiếp, chúng dễ chạm nhau và mắc kẹt. Việc sắp xếp lại các ký tự trên bàn phím giúp phân tán những chữ thường đi liền nhau trong tiếng Anh sang các vị trí khác nhau, từ đó giảm nguy cơ va chạm. ^[1][3]

Thiết kế để tăng hiệu quả, không phải để làm chậm

Nhiều người vẫn tin rằng QWERTY được thiết kế để gõ chậm hơn, nhưng các nhà nghiên cứu về lịch sử công nghệ cho rằng mục tiêu chính là giải quyết vấn đề kỹ thuật của máy móc đương thời. Thực tế, một số cải tiến trong quá trình phát triển QWERTY còn nhằm giúp việc gõ trôi chảy hơn, và bằng chứng về việc cố tình hãm tốc độ người dùng rất yếu. ^[1][2]

Điều đáng chú ý là các nghiên cứu sau này cho thấy tốc độ gõ trên QWERTY không hề kém so với nhiều bố cục được quảng cáo là tối ưu hơn, chẳng hạn Dvorak. ^[2]

Từ máy đánh chữ đến bàn phím hiện đại

1. Thập niên 1860

   Christopher Sholes và cộng sự bắt đầu thử nghiệm các bố cục bàn phím cho máy đánh chữ.

2. 1873

   Remington bắt đầu sản xuất máy đánh chữ với bố cục gần giống QWERTY ngày nay.

3. Thập niên 1930

   August Dvorak được cấp bằng sáng chế cho bố cục bàn phím thay thế, nhưng QWERTY vẫn chiếm ưu thế.

Dù máy tính đã loại bỏ hoàn toàn vấn đề thanh gõ kẹt, QWERTY vẫn tồn tại nhờ thói quen, sự phổ biến và chi phí chuyển đổi lớn. Câu chuyện của nó là ví dụ điển hình cho việc một giải pháp kỹ thuật có thể định hình thói quen sử dụng lâu dài, ngay cả khi lý do ban đầu không còn. ^[3][4]